Chủ đề của Ngày Động vật hoang dã thế giới năm 2026 “Cây thuốc và cây thơm: Bảo tồn sức khỏe, di sản và sinh kế” nhấn mạnh vai trò quan trọng của các loài cây này trong việc duy trì sức khỏe con người, di sản văn hóa và sinh kế địa phương, đồng thời nêu bật những áp lực ngày càng tăng mà chúng phải đối mặt từ việc mất môi trường sống, khai thác quá mức và biến đổi khí hậu.
Ngày Động vật hoang dã thế giới là cơ hội để tôn vinh nhiều hình thái động, thực vật hoang dã tuyệt đẹp và đa dạng, nâng cao nhận thức về nhiều lợi ích của chúng và nhắc nhở chúng ta về nhu cầu cấp thiết phải tăng cường cuộc chiến chống tội phạm động vật hoang dã và sự suy giảm số lượng loài do con người gây ra, vốn có tác động sâu rộng đến kinh tế, môi trường và xã hội. Không nuôi nhốt, săn bắt, giết hại các loài chim và động vật hoang dã!
Lan kiều diễm tím
BBT trân trọng cảm ơn Ts Nguyễn Mạnh Hiệp (IUCN Việt Nam) đã chia sẻ (dưới đây) những hình ảnh đẹp và thông tin quý về một số loài động, thực vật hoang dã khu vực Vườn quốc gia Hoàng Liên.
1. Khướu cằm hung - Rufous-chinned Laughingthrush (Ianthocincla rufogularis)
Khướu cằm hung (Ianthocincla rufogularis) là một loài chim thuộc họ Leiothrichidae, phân bố chủ yếu ở vùng núi cao Himalaya và các khu vực lân cận ở Trung Quốc, Myanmar, Bhutan, Nepal và Ấn Độ. Loài này sinh sống ở độ cao từ 2.400 đến 4.200 mét so với mặt nước biển, thường xuất hiện trong các khu rừng rậm rạp, bụi tre, và thảm thực vật ở vùng cận núi tuyết.
Đặc điểm nổi bật của Khướu cằm hung là vùng cằm và cổ họng màu hung đỏ đặc trưng, tương phản với bộ lông nâu xám ở thân và đầu. Chim có kích thước trung bình, dài khoảng 28-30 cm, với đuôi khá dài và cong nhẹ. Mắt có vòng mắt trắng hoặc vàng nhạt rõ ràng, tạo nên vẻ ngoài khá dễ nhận biết.
Giống như các loài khướu khác, Khướu cằm hung có tập tính sống thành bầy nhỏ, thường di chuyển qua các tầng thấp của rừng để kiếm ăn. Chúng có tiếng kêu đa dạng, từ những âm thanh trong trẻo đến tiếng gọi ồn ào đặc trưng của họ Laughingthrush. Thức ăn chủ yếu gồm côn trùng, quả mọng và hạt. Mùa sinh sản thường vào mùa hè, tổ được xây trên cây bụi hoặc cây thấp.
2. Khướu cánh xanh - Blue-winged Laughingthrush: Dài khoảng 25 cm, con đực có vảy đen ấn tượng toàn thân, vòng trắng quanh mắt, lông mày dài và cánh màu hạt dẻ; chim mái có màu hung đỏ hơn ở lưng và thân dưới. Một loài chim đang đối mặt với mối đe dọa nghiêm trọng từ việc săn bắt trái phép để buôn bán chim cảnh, khiến số lượng cá thể suy giảm nhanh chóng và cần được bảo tồn khẩn cấp, nhất là khi chúng có phân bố hạn chế ở các khu vực núi cao Việt Nam.
3. Khướu đất họng xám - Pale-throated wren babbler: Là một loài chim nhỏ họ Chuối tiêu (Wren-babbler), chủ yếu có bộ lông nâu xám với các vệt sẫm màu và đặc trưng là họng trắng nổi bật ở chim trống (chim mái có họng màu nâu sáng). Loài này thường được coi là dễ bị tổn thương (VU - Vulnerable) tại Việt Nam, có kích thước khoảng 11cm, sống ở các vùng núi và có giọng hót đặc trưng.
4. Khướu đất đuôi cụt nhỏ - Pygmy Cupwing (tên khoa học Pnoepyga pusilla): Là một loài chim nhỏ bé, lanh lợi, có bộ lông nâu xám đặc trưng với vảy đen, thường sống ở các khu vực rừng núi ẩm thấp tại Đông Nam Á, bao gồm Việt Nam; chúng có đuôi rất ngắn và hay tìm kiếm thức ăn ở thảm thực vật dưới mặt đất, di chuyển nhanh nhẹn và ít bay cao.
5. Khướu đuôi đỏ (Trochalopteron milnei, Red-tailed Laughingthrush): Là loài chim thuộc họ Leiothrichidae, phân bố ở vùng núi Đông Nam Á (Việt Nam, Trung Quốc, Myanmar, Lào, Thái Lan). Loài này có đặc điểm nhận dạng nổi bật: thân màu xám tro, đỉnh đầu hạt dẻ sáng, mặt đen với vệ tai trắng tương phản, cánh và đuôi màu đỏ thẫm đặc trưng. Chim trống và mái có ngoại hình tương đồng. Môi trường sống chính của loài là các khu rừng rậm nhiệt đới và cận nhiệt đới ẩm ướt vùng núi.
7. Hoét đuôi cụt bụng vằn - Gould's shortwing (Heteroxenicus stellatus):
8. Hoạ mi đất đầu nâu (Brow-crowned Scimitar Babbler - Pomatorhinus ferruginosus): Là loài chim nhỏ thuộc họ Timaliidae, phân bố rộng rãi ở Đông Nam Á bao gồm cả Việt Nam. Đặc điểm nổi bật của loài này là chiếc mỏ cong hình liềm màu đỏ san hô, đầu có sọc lông mày trắng nổi bật trên nền nâu đen, và bộ lông màu nâu đỏ ở thân. Chúng thường sống thành đàn nhỏ trong các khu rừng nhiệt đới ẩm, rừng kín thường xanh ở độ cao từ 300-2000m. Họa mi đất đầu nâu có thói quen kiếm ăn trên mặt đất hoặc tầng thấp của rừng, lục lọi lớp thảm mục để tìm côn trùng, giun và các loài động vật không xương sống nhỏ.
9. Gà lôi hông tía (tên khoa học: Lophura diardi, tiếng Anh: Siamese Fireback) là một loài chim trĩ tuyệt đẹp, nổi bật với bộ lông sặc sỡ ở con trống (lông xám, mào đen, hông đỏ tía, đuôi dài ánh thép), thuộc họ Trĩ (Phasianidae), phân bố chủ yếu ở rừng Đông Dương (Việt Nam, Lào, Thái Lan). Loài này quý hiếm, được ghi trong Sách đỏ Việt Nam và IUCN, sống trong rừng sâu, ăn hạt, quả và côn trùng, ban ngày kiếm ăn dưới đất, ban đêm ngủ trên cây.
Ban Biên tập